Verduurzaming plantaardige teelt: op weg naar gezonde bodems, rijke biodiversiteit en een schoner milieu
Keurmerk On the way to PlanetProof Plantaardige Producten vernieuwd Gepubliceerd op: 30 oktober 2025Het certificatieschema voor On the way to PlanetProof Plantaardige Producten is herzien. Hiermee zet het keurmerk de volgende stap in de verduurzaming van de plantaardige productie. De nieuwe eisen van het keurmerk richten zich op gezonde bodems, een rijke biodiversiteit, schoner water en minder risicostoffen in het milieu. Het herziene certificatieschema gaat in op 1 januari 2026.
De eisen voor On the way to PlanetProof Plantaardige Producten worden periodiek herzien. Hierbij zijn de tussendoelen en KPI’s die het keurmerk vorig jaar heeft vastgesteld richtinggevend. Het nieuwe certificatieschema is tot stand gekomen na zorgvuldige consultatie van een groot aantal betrokken partijen en stimuleert de verdere verduurzaming van de plantaardige productie. Een groot deel van het schema blijft hetzelfde, maar er zijn een aantal belangrijke wijzigingen.
Belangrijkste stappen
De belangrijkste stappen worden gezet op de volgende gebieden:
Gewasbescherming
- Minder risicostoffen in het milieu door emissiebeperking en beperking van het gebruik van risicostoffen. Om de milieubelasting te verminderen, worden maatregelen ingevoerd zoals: aangescherpte actieve stofnormen, minimaal één niet-chemische onkruidbestrijding, grotere teeltvrije zone langs water, extra risicostoffen op Lijst I die niet gebruikt mogen worden en beperking van glyfosaatgebruik. Extra maluspunten voor Kandidaten voor Vervanging ontmoedigen het gebruik van die stoffen en/of stimuleren de toepassing van andere duurzaamheidsmaatregelen.
Biodiversiteit
- Meer inzicht in maatregelen ter bevordering van de biodiversiteit. Het bedrijfsnatuurplan wordt verplicht voor alle teeltsystemen, inclusief habitatinventarisatie. Dit vervangt losse maatregelen en maakt inspanningen meetbaar. Extra stimulans voor kennisactiviteiten, advies en monitoring om biodiversiteit op bedrijfsniveau te versterken.
Water
- Voorkomen van lozingen en lekkages vanuit de bedekte teelt en meer focus op watergebruik van duurzame herkomst. Nieuwe maatregelen zijn onder andere: verplichting volledig hergebruik drain- en filterspoelwater en preventieve maatregelen tegen lekkages, extra bonuspunten voor duurzaam watergebruik en verplicht aandeel water van duurzame herkomst vanaf 2028.
Bodemkwaliteit en Bemesting
- Gezondere bodems en een weerbaardere teelt door aanvullende, verplichte maatregelen, zoals een minimumscore voor bodem- en bemestingsmaatregelen. Nieuwe eisen voor het bemestingsplan en meer nadruk op metingen en kennisopbouw. Bonuspunten voor organische stofaanvoer, ruimere gewasrotatie, precisiebemesting en inzicht in broeikasgasemissies van meststoffen.
Energie en Klimaat
- De criteria voor groene stroom worden aangescherpt: alleen Europees opgewekte stroom telt mee. Het gebruik van noodkoelers wordt verboden en het gelijktijdig verbruiken met de opwekking van duurzame stroom wordt bevorderd.
Materiaalgebruik en Afvalstromen
- Meer circulariteit door hergebruik en hoogwaardigere verwerking van reststromen. Hiervoor wordt de Ladder van Moerman expliciet opgenomen. Nieuwe mogelijkheden voor compostering zijn toegevoegd.
Algemene eisen
- Versterking van toezicht en betrouwbaarheid van het certificeringsproces. Fraude met bewijslast leidt tot directe intrekking van het certificaat. Onaangekondigde inspecties blijven onderdeel en worden meer risicogestuurd.
Het herziene certificatieschema en ondersteunende bijlagen zijn hier te vinden.
Totstandkoming vernieuwd schema
De herziening is gestart met een oproep aan alle betrokkenen voor suggesties voor wijzigingen. Vervolgens zijn er voorstellen ontwikkeld in overleg met een internationale begeleidingscommissie, de Teelt Technische Werkgroep, themaklankbordgroepen met telers en diverse onderzoekers en onafhankelijke adviseurs. Deze zijn getoetst tijdens de consultatieperiode en samengebracht in een verslag. Het College van Deskundigen heeft op basis van uitvoerige evaluatie en consultatie van een groot aantal betrokken partijen de afweging tussen ambitie en haalbaarheid gemaakt en uiteindelijk het herziene certificatieschema vastgesteld. De nieuwe eisen gaan in op 1 januari 2026 met een overgangstermijn voor van twee maanden. Vanwege het lopende groeiseizoen geldt voor de landen Italië, Portugal en Spanje een overgangstermijn van vijf maanden.
Duurzaamheidsvergoeding
De nieuwe eisen in het certificatieschema vormen aanleiding om de duurzaamheidsvergoeding opnieuw te berekenen. Het onafhankelijke onderzoeksbureau CLM voert deze herberekening uit. Daarbij wordt rekening gehouden met zowel de verhoogde ambities en bijbehorende kosten in de teelt, als met prijsstijgingen door inflatie. SMK verwacht begin december een geactualiseerde lijst met duurzaamheidsvergoedingen te publiceren. Deze lijst zal vanaf 1 januari 2026 van toepassing zijn op alle contracten en leveringen van On the way to PlanetProof-producten aan Nederlandse supermarkten die met SMK een overeenkomst hebben gesloten over het betalen van de vergoeding: Jumbo, Lidl, Aldi en inkooporganisatie Superunie.
Naast de prijsaanpassing zal ook de regeling voor de uitbetaling van de duurzaamheidsvergoeding worden aangepast. SMK is zich ervan bewust dat telers ervaren dat de betaling niet altijd transparant is en er daarom twijfel bestaat of deze vergoeding daadwerkelijk wordt uitgekeerd. Met de supermarkten is afgesproken dat transparantie het uitgangspunt is en dat SMK kan controleren of de vergoeding daadwerkelijk wordt betaald. SMK is daarom in gesprek met alle partijen in de keten om de regeling zodanig in te richten dat er geen twijfel kan bestaan over de vergoeding van de meerkosten die telers maken om aan de eisen van On the way to PlanetProof te voldoen. SMK verwacht gelijktijdig met de herberekening van de vergoeding over de aangepaste regeling te kunnen informeren.
Webinar voor aanvullende vragen
SMK organiseert op donderdag 27 november, van 13.00 tot 14.30 uur, een Nederlandstalige webinar met Q&A om nadere toelichting te geven op de belangrijkste wijzigingen voor de teelt. Van 15.00 tot 16.30 uur is er een Engelstalige variant. Aanmelden kan tot uiterlijk 20 november via dit formulier. Voorafgaand aan het webinar ontvangt u een link en instructies.